Giấy Kraft là gì? Đặc điểm, phân loại và ứng dụng

Từ chiếc túi giấy đựng đồ ăn mang đi, hộp bánh trung thu cho đến lớp giấy lót bên trong thùng carton vận chuyển hàng hóa, giấy Kraft hiện diện trong gần như mọi khía cạnh của đời sống và sản xuất hiện nay. Thế nhưng không phải ai cũng biết rõ nguồn gốc, cấu tạo hay lý do vì sao loại giấy này lại được tin dùng rộng rãi đến vậy.  Bài viết dưới đây sẽ giải đáp lần lượt: giấy Kraft là gì, quy trình sản xuất, đặc tính kỹ thuật, cách phân loại, ứng dụng thực tế và cách chọn mua sao cho đúng chất lượng.

Giấy Kraft là gì?

Giấy Kraft là loại giấy được sản xuất từ bột giấy hóa học của gỗ mềm, thông qua một quy trình xử lý đặc biệt gọi là quy trình Kraft (hay quy trình sulfate). Tại Việt Nam, giấy Kraft còn được gọi bằng cái tên dân dã là "giấy xi măng", bắt nguồn từ việc loại giấy này từng được dùng phổ biến để làm vỏ bao đựng xi măng nhờ độ bền và khả năng chịu lực tốt.

Chất liệu giấy Kraft nâu nguyên bản không qua tẩy trắng
Giấy Kraft nâu nguyên bản mộc mạc từ bột gỗ tự nhiên, không tráng phủ, mang lại cảm giác thân thiện với môi trường và đậm chất cổ điển

Nguồn Gốc Tên Gọi "Kraft"

Từ "Kraft" trong tiếng Đức mang nghĩa là "sức mạnh", và đây cũng chính là đặc tính nổi bật nhất mà loại giấy này được đặt tên theo.

Quy trình sản xuất bột giấy Kraft được phát triển vào cuối thế kỷ 19 bởi kỹ sư Carl F. Dahl. Thay vì chỉ nghiền gỗ bằng phương pháp cơ học thông thường, Dahl phát hiện ra rằng việc xử lý dăm gỗ bằng hỗn hợp hóa chất (chủ yếu là natri hydroxit và natri sunfua) giúp tách lignin ra khỏi sợi cellulose hiệu quả hơn, từ đó tạo ra loại giấy có độ bền cơ học vượt trội so với các phương pháp sản xuất giấy truyền thống trước đó.

Giấy Kraft Khác Gì Giấy Bìa Carton, Giấy Tái Chế Thông Thường?

Dù cùng mang màu nâu quen thuộc và thường bị nhầm lẫn với nhau, ba loại vật liệu này có bản chất khác biệt rõ rệt:

Tiêu chí Giấy Kraft Giấy bìa carton Giấy tái chế thông thường
Bản chất Giấy tờ (dạng tấm mỏng, một lớp) Vật liệu dạng tấm nhiều lớp, có lớp sóng ở giữa Giấy làm từ bột giấy đã qua sử dụng, không theo quy trình Kraft riêng biệt
Độ bền Cao, dai, khó rách, chịu lực kéo tốt Rất cao nhờ cấu trúc sóng chịu lực nén Thấp đến trung bình, phụ thuộc vào chất lượng nguyên liệu tái chế
Ứng dụng chính Túi giấy, bao bì mềm, in ấn, thiệp Thùng đóng gói, hộp vận chuyển cần chịu lực In ấn tiết kiệm, giấy note, sản phẩm không yêu cầu cao về độ bền
Nguồn gốc Có thể từ bột gỗ nguyên sinh hoặc tái chế Thường kết hợp nhiều lớp giấy khác nhau Chủ yếu từ giấy đã qua sử dụng

Nói cách khác, giấy Kraft là một loại giấy tờ cụ thể được định danh bởi quy trình sản xuất, trong khi giấy bìa carton là một cấu trúc vật liệu nhiều lớp (trong đó lớp mặt ngoài nhiều khi chính là giấy Kraft), còn giấy tái chế là khái niệm chỉ chung các loại giấy làm từ nguyên liệu đã qua sử dụng, không nhất thiết tuân theo quy trình Kraft.

Cách phân biệt phôi giấy Kraft và giấy tái chế trong ngành in ấn bao bì tại Bách Vượng Printing
Mặc dù giấy Kraft có thể dùng để tái chế, nhưng giấy Kraft nguyên bản sở hữu độ bền kéo và độ dẻo dai vượt trội so với các dòng giấy tái chế chứa nhiều tạp chất xơ giấy vụn

Quy trình sản xuất giấy Kraft (Phương pháp Sulfate)

Quy trình Kraft, hay còn gọi là quy trình sulfate, gồm các bước chính sau:

Bước 1 - Chuẩn bị dăm gỗ: Gỗ nguyên liệu (thường là các loại gỗ mềm như thông, tùng) được băm thành dăm nhỏ để tăng diện tích tiếp xúc với hóa chất xử lý.

Bước 2 - Nấu bột: Dăm gỗ được đưa vào nồi nấu cùng dung dịch hóa chất gọi là "white liquor" (chủ yếu gồm natri hydroxit và natri sunfua), nấu dưới nhiệt độ và áp suất cao trong nhiều giờ.

Bước 3 - Tách và rửa bột: Sau quá trình nấu, lignin và các tạp chất đã được hòa tan vào dung dịch hóa chất đã qua sử dụng (gọi là "black liquor"), trong khi phần sợi cellulose rắn được tách ra và rửa sạch.

Bước 4 - Sàng lọc và xeo giấy: Bột giấy sau khi rửa được sàng lọc để loại bỏ các mảnh vụn chưa phân rã hết, sau đó đưa vào máy xeo để tạo thành tấm giấy, cán theo định lượng yêu cầu rồi cuộn thành cuộn lớn hoặc cắt thành tờ.

Lý do quy trình này giúp giấy có độ bền cao hơn các phương pháp khác nằm ở việc loại bỏ lignin triệt để mà vẫn giữ nguyên chiều dài của sợi cellulose. Trong khi các phương pháp nghiền cơ học thường làm gãy, cắt ngắn sợi gỗ trong quá trình xử lý, quy trình hóa học Kraft tác động chọn lọc lên lignin - chất keo tự nhiên gắn kết các sợi gỗ với nhau - mà ít gây tổn hại đến cấu trúc sợi cellulose. Sợi dài, nguyên vẹn chính là yếu tố quyết định khả năng liên kết chặt chẽ giữa các sợi giấy khi xeo thành tấm, từ đó tạo nên độ dai và khả năng chịu lực kéo đặc trưng của giấy Kraft.

Đặc điểm nổi bật của giấy Kraft

Độ Bền Và Độ Dai Cao, Chịu Lực Kéo Tốt, Khó Rách

Đây là đặc tính cốt lõi, đúng như ý nghĩa tên gọi "sức mạnh" trong tiếng Đức. Nhờ cấu trúc sợi dài, liên kết chặt chẽ hình thành từ quy trình sulfate, giấy Kraft có khả năng chịu lực kéo và lực xé tốt hơn đáng kể so với nhiều loại giấy thông thường khác, phù hợp để làm vật liệu đóng gói, chịu tải trọng trong quá trình vận chuyển.

Bề Mặt Nhám, Khả Năng Bắt Mực Tốt

Giấy Kraft không được tráng phủ lớp bóng, bề mặt có độ nhám tự nhiên giúp mực bám dính tốt khi in ấn - đặc biệt phù hợp với kỹ thuật in flexo hoặc in lưới thường dùng cho bao bì giấy Kraft.

Khả Năng Chống Thấm Tương Đối (Tùy Loại Có Tráng Phủ Hay Không)

Bản thân giấy Kraft nguyên bản có khả năng chống thấm ở mức tương đối, đủ để chống chịu độ ẩm nhẹ trong thời gian ngắn. Với các ứng dụng cần khả năng chống thấm cao hơn (như bao bì thực phẩm có độ ẩm, hàng hóa cần bảo vệ khỏi hơi nước), nhà sản xuất thường tráng phủ thêm lớp PE (polyethylene) lên bề mặt giấy.

Giấy Kraft tráng phủ PE sở hữu thêm khả năng kháng nước và chống thấm dầu mỡ
Giấy Kraft tráng phủ PE sở hữu thêm khả năng kháng nước và chống thấm dầu mỡ (Nguồn: Internet)

Tính Thân Thiện Môi Trường, Khả Năng Phân Hủy Và Tái Chế 100%

Vì có nguồn gốc từ bột gỗ tự nhiên (hoặc giấy tái chế) và không chứa các lớp phủ nhựa phức tạp (trừ loại tráng PE chuyên dụng), giấy Kraft nguyên bản có khả năng phân hủy sinh học và tái chế gần như hoàn toàn, là một trong những lựa chọn được ưu tiên trong xu hướng bao bì bền vững hiện nay.

Phân loại giấy Kraft

Theo Màu Sắc

  • Giấy Kraft nâu: Màu sắc tự nhiên, đặc trưng nhất của giấy Kraft, có thể làm từ bột gỗ nguyên sinh (màu nâu đậm hơn) hoặc từ nguyên liệu tái chế (màu nâu có thể không đồng đều).
  • Giấy Kraft trắng: Được tẩy trắng trong quá trình sản xuất, giữ nguyên độ bền cơ học đặc trưng nhưng có bề mặt sáng hơn, phù hợp với các ấn phẩm cần tính thẩm mỹ cao hơn.
  • Giấy Kraft đen: Được nhuộm màu đen, thường dùng cho các sản phẩm bao bì, túi giấy mang phong cách cá tính, sang trọng.
Mẫu phôi giấy Kraft trắng cao cấp chuyên dụng trong in ấn
Giấy Kraft trắng được tẩy trắng bằng công nghệ sinh học an toàn, vừa giữ nguyên độ dẻo dai, bền xé vừa mang lại nền trắng để hiển thị các thiết kế nhiều màu sắc (Nguồn: Internet)

Theo Nguyên Liệu

  • Kraft nguyên sinh: Sản xuất 100% từ bột gỗ chưa qua sử dụng, cho độ bền và độ đồng đều cao nhất.
  • Kraft tái chế: Sản xuất từ giấy báo, bìa carton cũ đã qua xử lý, có chi phí thấp hơn nhưng độ bền và tính đồng đều về màu sắc thường không bằng kraft nguyên sinh.

Theo Lớp Phủ

  • Giấy Kraft thường: Không có lớp phủ bổ sung, giữ nguyên đặc tính tự nhiên của giấy.
  • Giấy Kraft tráng PE: Được phủ thêm lớp màng polyethylene mỏng, tăng khả năng chống thấm nước, chống ẩm, thường dùng cho bao bì thực phẩm cần bảo quản hoặc các ứng dụng công nghiệp cần độ ẩm được kiểm soát.
Giấy Kraft thường, không tráng phủ, bề mặt nhám nhẹ tự nhiên
Giấy Kraft thường, không tráng phủ, bề mặt nhám nhẹ tự nhiên

Theo Quy Cách

  • Giấy Kraft dạng cuộn: Phù hợp với các xưởng sản xuất bao bì công nghiệp, sử dụng máy móc cắt, in theo quy mô lớn.
  • Giấy Kraft dạng tờ/ram: Phù hợp với nhu cầu in ấn, thủ công hoặc sản xuất quy mô nhỏ, tiện lợi khi sử dụng trực tiếp.

Ứng dụng của giấy Kraft trong đời sống và sản xuất

Trong Bao Bì, Đóng Gói

Đây là ứng dụng phổ biến và lâu đời nhất của giấy Kraft: túi giấy đựng hàng, hộp giấy, thùng carton (lớp mặt ngoài), phong bì đựng tài liệu. Độ bền cơ học cao giúp giấy Kraft bảo vệ tốt hàng hóa bên trong trong suốt quá trình vận chuyển, lưu kho.

Giấy Kraft được ứng dụng rộng rãi trong ngành đóng gói bao bì nhờ độ bền kéo tốt, khả năng chống thấm nhẹ và đặc biệt an toàn cho sức khỏe
Giấy Kraft được ứng dụng rộng rãi trong ngành đóng gói bao bì nhờ độ bền kéo tốt, khả năng chống thấm nhẹ và đặc biệt an toàn cho sức khỏe

Ngoài ra, chất liệu Kraft cũng rất được ưa chuộng trong in ấn tem nhãn cho thực phẩm, đồ uống & các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, làm đẹp có nguồn gốc từ thiên nhiên, đặc biệt là các mẫu in ấn tem nhãn decal kraft.

Tem nhãn Decal Kraft với tone nâu vintage - điểm nhấn giúp tôn lên vẻ đẹp mộc mạc, tự nhiên và thân thiện cho các dòng sản phẩm organic
Tem nhãn Decal Kraft với tone nâu vintage - điểm nhấn giúp tôn lên vẻ đẹp mộc mạc, tự nhiên và thân thiện cho các dòng sản phẩm organic

Trong Ngành Thời Trang, F&B

Túi giấy Kraft shopping đã trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều thương hiệu thời trang, mỹ phẩm nhờ vẻ ngoài mộc mạc, sang trọng theo cách riêng. Trong ngành thực phẩm và đồ uống, giấy Kraft được dùng làm hộp đựng thực phẩm, ly giấy, ống hút giấy - những sản phẩm thay thế thân thiện môi trường cho nhựa dùng một lần.

Giấy Kraft in màu mang đến giải pháp bao bì thời trang vừa thanh lịch, vừa thân thiện với môi trường
Giấy Kraft in màu mang đến giải pháp bao bì thời trang vừa thanh lịch, vừa thân thiện với môi trường

Trong In Ấn, Thiết Kế

Với bề mặt nhám đặc trưng và tông màu nâu tự nhiên, giấy Kraft được nhiều nhà thiết kế lựa chọn để tạo phong cách vintage, mộc mạc cho thiệp mời, tag mác sản phẩm, bao bì quà tặng. Đây cũng là chất liệu được ưa chuộng trong các ấn phẩm hướng đến hình ảnh thương hiệu gần gũi thiên nhiên, thủ công.

Thẻ treo quần áo làm từ chất liệu giấy Kraft dày dặn mang phong cách vintage cổ điển, tạo điểm nhấn thân thiện cho sản phẩm thời trang
Thẻ treo quần áo làm từ chất liệu giấy Kraft dày dặn mang phong cách vintage cổ điển, tạo điểm nhấn thân thiện cho sản phẩm thời trang (Nguồn: Internet)

Xem thêm: Các loại giấy in ấn phổ biến hiện nay.

Trong Công Nghiệp

Giấy Kraft tráng PE chống ẩm được sử dụng làm lớp lót bảo vệ hàng hóa trong quá trình vận chuyển, đặc biệt với các mặt hàng nhạy cảm với độ ẩm như linh kiện điện tử, hàng dệt may hoặc nguyên vật liệu cần kiểm soát độ ẩm trong kho bãi.

Giấy Kraft công nghiệp được sản xuất theo dạng cuộn lớn, phục vụ cốt lõi cho ngành sản xuất thùng carton, tấm lót pallet và bao bì vận chuyển hàng hóa
Giấy Kraft công nghiệp được sản xuất theo dạng cuộn lớn, phục vụ cốt lõi cho ngành sản xuất thùng carton, tấm lót pallet và bao bì vận chuyển hàng hóa (Nguồn: Internet)

Ưu và nhược điểm của giấy Kraft

Ưu điểm Nhược điểm
Độ bền chắc, khó rách, chịu lực kéo tốt Có thể có bề mặt nhàu, sần, tính thẩm mỹ không cao bằng giấy nguyên sinh
Thân thiện với môi trường, khả năng phân hủy và tái chế cao Giấy Kraft tẩy trắng thường có độ bền cơ học thấp hơn giấy Kraft nguyên chất và giá thành cao hơn do thêm công đoạn xử lý
Giá thành hợp lý so với nhiều loại giấy chuyên dụng khác Khả năng chống thấm hạn chế nếu không được tráng phủ thêm lớp PE
Đa dạng về màu sắc và định lượng, dễ tùy chỉnh theo nhu cầu Không phù hợp để in ấn hình ảnh màu sắc rực rỡ, sắc nét như giấy Couche

 

Xem thêm:

Định lượng giấy Kraft phổ biến và cách chọn theo nhu cầu

Giấy Kraft có dải định lượng khá rộng, trải dài từ các loại giấy mỏng dùng đóng gói nhẹ đến các loại bìa dày dùng làm hộp cứng:

Định lượng (GSM) Ứng dụng tương ứng
50gsm - 80gsm Giấy gói thực phẩm, túi giấy nhẹ, giấy lót trong bao bì
90gsm - 120gsm Túi giấy đựng hàng thông thường, phong bì, túi shopping cỡ nhỏ
135gsm - 200gsm Túi giấy có quai cầm chắc chắn, túi giấy quà tặng, tag mác sản phẩm
250gsm - 300gsm Hộp giấy cứng, bìa catalogue, thiệp mời định lượng dày
300gsm - 440gsm Hộp đựng sản phẩm cao cấp, bìa cứng cardstock, các ứng dụng cần độ cứng tối đa

Khi chọn định lượng, cần cân nhắc trọng lượng và hình dạng sản phẩm cần đóng gói. Với túi giấy đựng hàng nhẹ, định lượng thấp đã đủ đáp ứng và giúp tối ưu chi phí; nhưng với túi giấy có quai cầm cần chịu tải trọng lớn hơn hoặc hộp giấy cần giữ form cứng cáp, nên chọn định lượng cao hơn để tránh tình trạng rách, biến dạng trong quá trình sử dụng.

Các dải định lượng của giấy Kraft - định lượng gsm càng cao, phôi giấy càng dày dặn, cứng cáp và chịu lực tốt
Các dải định lượng của giấy Kraft - định lượng gsm càng cao, phôi giấy càng dày dặn, cứng cáp và chịu lực tốt

Cách phân biệt giấy Kraft thật - Giấy Kraft giả/kém chất lượng

Khi lựa chọn giấy Kraft, có thể kiểm tra nhanh một số yếu tố cơ bản:

  • Thử độ dai bằng cách xé nhẹ một góc giấy - giấy Kraft đạt chuẩn sẽ có độ bền, khó rách theo đường thẳng gọn gàng mà thường xé theo dạng răng cưa do cấu trúc sợi dài;
  • Quan sát độ đồng đều về màu sắc trên toàn bộ bề mặt, vì giấy Kraft tái chế chất lượng thấp thường có vệt màu loang lổ không đều;
  • Ngửi mùi giấy - giấy Kraft chất lượng thường không có mùi hóa chất nồng, trong khi giấy xử lý không đạt chuẩn có thể còn tồn dư mùi hóa chất từ quá trình sản xuất.

Nên ưu tiên lựa chọn nhà cung cấp có nguồn gốc rõ ràng, minh bạch về xuất xứ nguyên liệu (nguyên sinh hay tái chế) và định lượng thực tế, thay vì mua từ các nguồn trôi nổi không có thông tin kiểm định rõ ràng, đặc biệt với các ứng dụng liên quan đến thực phẩm cần đảm bảo an toàn vệ sinh.

Kết cấu thớ sợi gỗ tự nhiên của chất liệu giấy Kraft
Cận cảnh thớ sợi xenlulo dài và dày đặc tại vết xé của giấy Kraft

Câu hỏi thường gặp về giấy Kraft

Giấy Kraft có phải là giấy tái chế không?

Không hoàn toàn. Giấy Kraft có thể được sản xuất từ bột gỗ nguyên sinh (kraft nguyên sinh) hoặc từ nguyên liệu tái chế (kraft tái chế). Cả hai đều tuân theo quy trình Kraft, nhưng không phải mọi giấy Kraft đều là giấy tái chế, và ngược lại không phải giấy tái chế nào cũng là giấy Kraft.

Giấy Kraft trắng có phải là giấy Kraft "xịn" không?

Giấy Kraft trắng là giấy Kraft đã qua công đoạn tẩy trắng bổ sung, không phải là phiên bản "cao cấp hơn" theo nghĩa chất lượng vượt trội, mà chỉ khác về mục đích sử dụng. Trên thực tế, quá trình tẩy trắng có thể làm giảm nhẹ độ bền cơ học so với giấy Kraft nâu nguyên chất, đồng thời có chi phí sản xuất cao hơn do thêm công đoạn xử lý.

Giấy Kraft có chống thấm nước được không?

Giấy Kraft nguyên bản (không tráng phủ) chỉ có khả năng chống thấm ở mức tương đối, đủ chịu được độ ẩm nhẹ trong thời gian ngắn chứ không chống thấm hoàn toàn. Để có khả năng chống thấm cao hơn, cần chọn loại giấy Kraft đã được tráng thêm lớp PE chuyên dụng.

Giấy Kraft có an toàn khi dùng đựng thực phẩm không?

Giấy Kraft nguyên sinh, không tráng phủ hóa chất độc hại, thường được xem là an toàn khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm khô. Tuy nhiên, với thực phẩm có độ ẩm hoặc dầu mỡ, cần chọn loại giấy Kraft đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm (food-grade) được nhà sản xuất công bố rõ ràng, tránh sử dụng giấy Kraft tái chế không rõ nguồn gốc vì có thể lẫn tạp chất từ nguyên liệu tái chế.

Giấy Kraft và giấy bìa carton khác nhau như thế nào?

Giấy Kraft là một loại giấy tờ dạng tấm mỏng, một lớp, trong khi giấy bìa carton là cấu trúc vật liệu nhiều lớp (thường có lớp sóng ở giữa hai lớp giấy mặt) được tạo ra để tăng khả năng chịu lực nén. Trên thực tế, lớp giấy mặt ngoài của nhiều loại bìa carton chính là giấy Kraft, nhưng bản thân carton là một cấu trúc phức hợp chứ không đơn thuần là giấy Kraft.

Giấy Kraft phù hợp nhất với các ứng dụng cần độ bền cơ học cao, hướng đến hình ảnh mộc mạc, thân thiện môi trường hoặc cần khả năng tái chế tốt. Khi lựa chọn, nên xác định rõ ba yếu tố: nguồn nguyên liệu (nguyên sinh cho độ bền và đồng đều cao, tái chế cho chi phí tối ưu), định lượng phù hợp với trọng lượng và hình dạng sản phẩm cần đóng gói, và nhu cầu chống thấm (chọn loại tráng PE nếu sản phẩm tiếp xúc với độ ẩm hoặc dầu mỡ trong thời gian dài). Với nhu cầu sản xuất bao bì hoặc ấn phẩm số lượng lớn, nên trao đổi trực tiếp với đơn vị in ấn, sản xuất bao bì để được tư vấn loại giấy Kraft và định lượng phù hợp nhất với từng mục đích sử dụng cụ thể.